Od szkolnych eksperymentów po współpracę akademicką – projekt „Transgraniczne Ogrody Doświadczeń”

4 listopada br. na Uniwersytecie Nauk Stosowanych w Zittau odbyła się konferencja podsumowująca dotychczasowe działania w ramach projektu „Transgraniczne Ogrody Doświadczeń”, realizowanego z programu Interreg Polska–Saksonia. Zakończenie projektu zaplanowano na luty 2027 r.

W projekcie uczestniczy czterech partnerów: Sieć Badawcza Łukasiewicz – Polski Ośrodek Rozwoju Technologii PORT z Wrocławia, Uniwersytet Zielonogórski, Uniwersytet Techniczny w Dreźnie oraz TGZ Bautzen GmbH. Łączy ich wspólny cel – wykorzystanie doświadczeń naukowych, edukacyjnych i technologicznych do rozwijania kompetencji przyszłości na polsko-niemieckim pograniczu.

Głównym założeniem projektu jest rozwijanie współpracy transgranicznej na rzecz kształcenia przyszłych wykwalifikowanych pracowników. Służą temu działania rozbudzające zainteresowanie naukami ścisłymi i technologiami, a także rozwijające kreatywność, innowacyjność, myślenie analityczne oraz kompetencje międzykulturowe. Istotnym elementem przedsięwzięcia jest również budowanie relacji między środowiskiem naukowym, edukacją, biznesem, samorządami i organizacjami społecznymi.

W trakcie realizacji projektu przeprowadzono szereg różnorodnych działań, w tym warsztaty skierowane do uczniów. Zostały one podzielone na dwie kategorie. Pierwszą stanowiły zajęcia organizowane na terenie Dolnego Śląska, w obszarze wsparcia projektu, w których uczestniczyło ponad 1000 uczniów. Drugą kategorią były warsztaty stacjonarne w Sieci Badawczej Łukasiewicz, skierowane do szkół średnich. Uczestniczyły w nich zarówno grupy z Polski, jak i grupy polsko-niemieckie. Łącznie w obu grupach do końca roku weźmie udział ponad 200 osób.

– W przypadku warsztatów wyjazdowych, organizowanych w szkołach, które na co dzień nie mają zbyt wielu okazji do udziału w podobnych aktywnościach, możliwość połączenia nauki i zabawy była dla uczniów bardzo atrakcyjna – mówi Adrian Patej z Sieci Badawczej Łukasiewicz. – Dzieci bardzo chętnie uczestniczyły w naszych eksperymentach i wyrażały chęć udziału w kolejnych. Z kolei młodzież odwiedzająca naszą placówkę miała okazję zobaczyć prawdziwe laboratorium działające w profesjonalnej jednostce badawczej. Na co dzień uczniowie nie mają możliwości pracy w takich warunkach. Oni również nie kryli zadowolenia z warsztatów i deklarowali chęć ponownego odwiedzenia naszej placówki w przyszłości.

Częścią projektu jest też mobilna wystawa, która ma zachęcić młodych ludzi do zainteresowania się naukami przyrodniczymi , w tym naukami medycznymi. Została stworzona przez  jednego z partnerów wiodących w projekcie:  PORT Łukasiewicz. Wystawa została przywieziona do Zittau na zakończenie projektu.

- Tak się składa, że w Zittau odbywa się akurat inauguracja roku naukowego, który jest poświęcony technologiom medycznym i postanowiliśmy, aby pokazać ją w szerszej grupie odbiorców, nie tylko naszej grupie docelowej, ale także studentom tego ośrodka i  mieszkańcom regionu – mówi Michael Paduch z TGZ Bautzen.

Co udział w projekcie dał Uniwersytetowi Zielonogórskiemu?

Dla Uniwersytetu Zielonogórskiego udział w projekcie oznaczał przede wszystkim nawiązanie nowych kontaktów oraz otwarcie możliwości współpracy z ośrodkami naukowymi i instytucjami zarówno w Polsce, jak i w Niemczech. Wśród polskich partnerów znalazła się Sieć Badawcza Łukasiewicz, natomiast po stronie niemieckiej szczególnie istotna była współpraca z Uniwersytetem Technicznym w Dreźnie.

– Dzięki tym spotkaniom mogliśmy wymienić się doświadczeniami dotyczącymi nauczania i kształcenia, rozwijania umiejętności miękkich studentów, komunikacji ze studentami oraz wspierania ich w wyborze lepszych perspektyw na przyszłość – mówi Karol Dąbrowski, dyrektor Centrum Przedsiębiorczości i Transferu Technologii UZ.

Projekt spotkał się z dużym zainteresowaniem, co daje nadzieję na kontynuację podjętych działań i rozwijanie współpracy w kolejnych latach.

– Przede wszystkim widzimy duży potencjał. Wszystkie nasze działania skierowane do szkół i nauczycieli zostały bardzo pozytywnie odebrane. Uważam, że warto je kontynuować w dotychczasowym gronie partnerów, a nawet poszerzyć je o kolejne ośrodki. Ta metoda przynosi naprawdę dobre efekty – podkreśla Karol Dąbrowski.

Von Schulexperimenten bis zur akademischen Zusammenarbeit – das Projekt „Grenzüberschreitende Erlebnisgärten“

Am 4. November dieses Jahres fand an der Hochschule Zittau/Görlitz eine Konferenz statt, auf der die bisherigen Aktivitäten im Rahmen des Projekts „Grenzüberschreitende Erlebnisgärten“ vorgestellt und bilanziert wurden. Das Projekt wird im Rahmen des Programms Interreg Polen–Sachsen umgesetzt. Sein Abschluss ist für Februar 2027 geplant.

Am Projekt sind vier Partner beteiligt: das Łukasiewicz-Forschungsnetzwerk – Polnisches Zentrum für Technologieentwicklung PORT aus Breslau (Wrocław), die Universität Zielona Góra, die Technische Universität Dresden sowie die TGZ Bautzen GmbH. Sie verbindet ein gemeinsames Ziel: wissenschaftliche, pädagogische und technologische Erfahrungen zu nutzen, um Zukunftskompetenzen im deutsch-polnischen Grenzgebiet zu fördern.

Das Hauptziel des Projekts besteht darin, die grenzüberschreitende Zusammenarbeit zur Ausbildung künftiger Fachkräfte zu stärken. Dazu dienen Maßnahmen, die das Interesse an Naturwissenschaften und Technologien wecken sowie Kreativität, Innovationsfähigkeit, analytisches Denken und interkulturelle Kompetenzen fördern. Ein wichtiger Bestandteil des Vorhabens ist zudem der Aufbau von Beziehungen zwischen Wissenschaft, Bildung, Wirtschaft, Kommunalverwaltungen und gesellschaftlichen Organisationen.

Im Laufe des Projekts wurde eine Vielzahl unterschiedlicher Aktivitäten durchgeführt, darunter Workshops für Schülerinnen und Schüler. Diese wurden in zwei Kategorien unterteilt. Die erste umfasste Veranstaltungen an Schulen in Niederschlesien, innerhalb des Fördergebiets des Projekts, an denen mehr als 1.000 Schülerinnen und Schüler teilnahmen. Die zweite Kategorie bildeten Präsenzworkshops beim Łukasiewicz-Forschungsnetzwerk, die sich an weiterführende Schulen richteten. Daran nahmen sowohl polnische als auch deutsch-polnische Gruppen teil. Insgesamt werden bis zum Jahresende mehr als 200 Personen an den Workshops dieser beiden Kategorien teilgenommen haben.

„Bei den mobilen Workshops, die direkt an Schulen stattfinden, haben die Schülerinnen und Schüler im Alltag oft nur wenige Gelegenheiten, an vergleichbaren Aktivitäten teilzunehmen. Deshalb war die Möglichkeit, Lernen und Spaß miteinander zu verbinden, für sie besonders attraktiv“, sagt Adrian Patej vom Łukasiewicz-Forschungsnetzwerk. „Die Kinder haben sehr gerne an unseren Experimenten teilgenommen und bereits den Wunsch geäußert, auch bei weiteren Veranstaltungen dabei zu sein. Die Jugendlichen, die unsere Einrichtung besucht haben, hatten wiederum die Gelegenheit, ein echtes Labor kennenzulernen, das zu einer professionellen Forschungseinrichtung gehört. Im Schulalltag haben sie normalerweise keine Möglichkeit, unter solchen Bedingungen zu arbeiten. Auch sie waren von den Workshops begeistert und äußerten den Wunsch, unsere Einrichtung in Zukunft erneut zu besuchen.“

Ein weiterer Bestandteil des Projekts ist eine mobile Ausstellung, die junge Menschen dazu anregen soll, sich für die Naturwissenschaften, darunter auch die medizinischen Wissenschaften, zu interessieren. Sie wurde von einem der federführenden Projektpartner, dem PORT Łukasiewicz, konzipiert. Zum Abschluss des Projekts wurde die Ausstellung nach Zittau gebracht.

„Es trifft sich gut, dass in Zittau gerade die Eröffnung des Wissenschaftsjahres stattfindet, das den Medizintechnologien gewidmet ist. Deshalb haben wir beschlossen, die Ausstellung einem breiteren Publikum zu präsentieren – nicht nur unserer eigentlichen Zielgruppe, sondern auch den Studierenden dieser Einrichtung und den Einwohnerinnen und Einwohnern der Region“, sagt Michael Paduch von der TGZ Bautzen GmbH.

Welchen Mehrwert brachte die Projektteilnahme für die Universität Zielona Góra?

Für die Universität Zielona Góra bedeutete die Teilnahme am Projekt vor allem, neue Kontakte zu knüpfen und Möglichkeiten für eine Zusammenarbeit mit wissenschaftlichen Einrichtungen und Institutionen sowohl in Polen als auch in Deutschland zu erschließen. Zu den polnischen Partnern gehörte das Łukasiewicz-Forschungsnetzwerk, während auf deutscher Seite insbesondere die Zusammenarbeit mit der Technischen Universität Dresden von Bedeutung war.

„Dank dieser Begegnungen konnten wir Erfahrungen in den Bereichen Lehre und Ausbildung, Entwicklung der Soft Skills von Studierenden, Kommunikation mit Studierenden sowie Unterstützung bei der Wahl besserer Zukunftsperspektiven austauschen“, sagt Karol Dąbrowski, Direktor des Zentrums für Unternehmertum und Technologietransfer der Universität Zielona Góra.

Das Projekt stieß auf großes Interesse. Dies lässt auf eine Fortsetzung der begonnenen Aktivitäten und den weiteren Ausbau der Zusammenarbeit in den kommenden Jahren hoffen.

„Vor allem sehen wir ein großes Potenzial. Alle unsere Aktivitäten für Schulen und Lehrkräfte wurden sehr positiv aufgenommen. Ich bin der Meinung, dass es sich lohnt, sie im bisherigen Kreis der Partner fortzuführen und möglicherweise sogar um weitere Einrichtungen zu erweitern. Diese Methode erzielt wirklich gute Ergebnisse“, betont Karol Dąbrowski.